Cornel y Cerbyd Rhufeinig

Wedi'i guddio o dan dwr de-orllewin y Castell, sydd gyferbyn ag un o'r rhannau sy'n weddill o gaer Rufeinig Caerdydd o'r drydedd ganrif AD, mae murlun anhygoel wedi'i wneud o sment a phlastr, wedi'i orffen mewn paent aur metelaidd.

Mae'r rhan gyntaf yn darlunio bywyd pentref Silwraidd yn gynnar yn y ganrif gyntaf a'r Silures yng ngweld y fflyd Rufeinig oresgynnol oddi ar arfordir De Cymru.

Mae golygfeydd o ddynion wrth eu gwaith yn yr arfogaeth yn dilyn ac yna crynhoad y Silures i gadw'r tresmaswyr i ffwrdd. Mae adrannau eraill yn dangos y lluoedd goresgynnol yn dod i mewn a'r frwydr yn cael ei hymladd a'i hennill gan y Rhufeiniaid.

Yn y pen pellaf mae cerbyd Rhufeinig godidog yn brwydro â phâr o geffylau, o amgylch yr olygfa mae plant yn chwarae, pob math o botiau, bwyd, arfwisg ac eitemau domestig eraill, ac mae'r Rhufeiniaid yn falch o barablu eu safon.

Comisiynwyd y murlun gan Gyngor Dinas Caerdydd a chafodd ei gerflunio gan arlunydd lleol, Mr Frank Abraham. Dechreuwyd y murlun ym 1981 a'i gwblhau ym 1983.